ميرزا طاهر تنكابنى يك‌پارچه اذن واعيه فانى در تقرير مطالب اسفار از زبان مبارك حاج شيخ عبد النبى مىشد » . « 1 » شيخ آقا بزرگ تهرانى هم بدين نكته اشاره دارد و مىنويسد : « وى ، نابغه فقه و اصول ، و جامع معقول و منقول « 2 » و حاوى تمام علوم و از متبحران و جامعان علوم و فنون و بالجمله دانشمندى بزرگ و عالمى سترگ بود » . « 3 » بنا به نقل آيت اللّه شعرانى ، وى حتّى از علم كيميا نيز فى الجمله ، آگاهى كسب كرده بود كه به سفارش مرحوم حكيم حاج ملا هادى سبزوارى آن را ترك كرده و دنبالش نرفته بود . « 4 » اعتماد السلطنه هم مىنويسد : « شيخ عبد النبى مجتهد مازندرانى ، از فضلاء و شاگردان سركار حجة الاسلام ميرزاى شيرازى روحى فداه است . در كتب مقدمات ، به تخصيص شرح مطول تبحرى فوق العاده دارد . اين زمان در تهران امامت جماعت و درجه معتدبها از شهرت به هم رسانيده ، و ثاقت و عدالتش را نيز قادحى نيست ، همه‌روزه در فقه و اصول مجلس درس منعقد مىسازد و به تحقيقات عاليه مىپردازد » . « 5 » شاگردان برخى از كسانى كه در محضر پرفيض او به كسب دانش فقه ، اصول ، فلسفه و

--> ( 1 ) . حسن زادهء آملى ، در آسمان معرفت ، ص 196 . ( 2 ) . تهرانى ، الذريعة ، ج 6 ، ص 203 . ( 3 ) . همو ، نقباء البشر ، ج 3 ، ص 1242 . ( 4 ) . شعرانى ، مقدمهء اسرار الحكم ، ص 20 ؛ حسن زاده آملى ، در آسمان معرفت ، ص 385 . ( 5 ) . اعتماد السلطنة ، المآثر و الآثار ، ص 174 .